Βυθίζοντας τους πειρατές; ο Economist και το Peer-to-peer

Στο τελευταίο του τεύχος ο Economist αναφέρεται στην εξασθένηση της “πειρατείας” της μουσικής στο διαδίκτυο (εδώ κι εδώ).

Στο άρθρο με τον εύγλωττο τίτλο “How to sink pirates”, η Βίβλος της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας εξηγεί χαιρέκακα πως το ολιγοπώλιο της μουσικής βιομηχανίας κατάφερε μετά από δέκα χρόνια προσπαθειών να καταβάλει τις πρακτικές ανταλλαγής μουσικού περιεχομένου στο διαδίκτυο.

Ο συγγραφέας αναφέρει ότι οι μηνύσεις εναντίων απλών χρηστών που αντάλλαζαν μουσική μέσω δικτύων peer-to-peer αποδείχτηκαν αντιπαραγωγικές για την μουσική βιομηχανία. Όχι μόνο η δικαστική οδός δεν είχε τα επιθυμητά αποτελέσματα ως προς τη μείωση του φαινομένου, αλλά χειροτέρευσε την ήδη άσχημη δημόσια εικόνα της μουσικής βιομηχανίας.

Το καρότο και το μαστίγιο

Πλέον όμως ο Economist είναι αισιόδοξος. Η λύση του προβλήματος φαίνεται να έχει βρεθεί μέσω της γνωστής μεθόδου του καρότου και του μαστιγίου. Το καρότο για τους πειρατές είναι η δελεαστική νόμιμη προσφορά μουσικής μέσω υπηρεσιών όπως το iTunes, το Spotify και το Deezer.

Το μαστίγιο είναι η υιοθέτηση της αρχής του three strikes ως μεθόδου καταστολής του peer-to-peer από χώρες όπως η Ταιβάν, η Κορέα, η Γαλλία και ίσως στο εγγύς μέλλον και η Μ. Βρετανία. Η καταστολή συμπληρώνεται από εθελοντική (βλέπε ΗΠΑ) ή υποχρεωτική λόγω νόμου (βλέπε Σουηδία και Γερμανία), συνεργασία των πάροχων με την μουσική βιομηχανία.

Για να αποδείξει ότι η ανταλλαγή περιεχομένου στο διαδίκτυο φθίνει, ο Economist στηρίζεται σε στοιχεία του λόμπι της μουσικής βιομηχανίας (IFPI) καθώς και σε κάποιες αδιευκρίνιστες έρευνες στη Σουηδία, τη Δανία και την Μ. Βρετανία σύμφωνα με τις οποίες μέλη δικτύων peer-to-peer δηλώνουν ότι έχουν μειώσει τη χρήση τους τον τελευταίο χρόνο.

Κι όμως οι δημοσιογράφοι του συμβόλου αυτού της αντικειμενικής δημοσιογραφίας θα μπορούσαν με λίγη παραπάνω έρευνα να βρουν πιο αξιόπιστα στοιχεία που συνηγορούν, εκ πρώτης όψεως, στην άποψη τους. Για παράδειγμα, πριν από λίγες εβδομάδες η εταιρεία Sandvine, που ειδικεύεται στην διαχείριση δικτύων, δημοσίευσε μια πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα με τίτλο 2009 Global Broadband Phenomena.

Η πτώση του peer-to-peer

Εκεί μαθαίνουμε ότι το κομμάτι του peer-to-peer στο παγκόσμιο trafic μειώθηκε σχεδόν 25% μέσα σε ένα χρόνο. Πρωταθλητές της πτώσης είναι ώριμες αγορές, κατά πρώτο λόγο οι ΗΠΑ και κατά δεύτερο η Ευρώπη, κάτι που σημαίνει ότι έχουμε να κάνουμε με μια σημαντική εξέλιξη του διαδικτύου εκεί που η χρήση του είναι η πιο εντατική.

Μια παρόμοια τάση διαφαίνεται και σε μια άλλη έρευνα με τίτλο ATLAS Internet Observatory 2009 Annual Report που έγινε από ερευνητές του πανεπιστημίου του Michigan και της εταιρείας Arbor.

Εκεί φαίνεται ότι η πτώση είναι ακόμη μεγαλύτερη αφού το κομμάτι του παγκόσμιου trafic που αντιπροσωπεύουν τα πρωτόκολλα peer-to-peer πέρασε μέσα σε δύο χρόνια από το 40% στο 18%.

Τα παραπάνω στοιχεία όμως, που διέφυγαν του έγκυρου Economist, δυστυχώς για τους αντιπροσώπους της πολιτιστικής βιομηχανίας δεν αποδεικνύουν ότι οι χρήστες του διαδικτύου σταμάτησαν ξαφνικά να μοιράζονται περιεχόμενο.

Το αντίθετο μάλιστα. Και στις δύο παραπάνω έρευνες φαίνεται ότι οι χρήστες είναι τόσο συνηθισμένοι πλέον στην ανταλλαγή περιεχομένου που είναι έτοιμοι να αλλάξουν εργαλεία προκειμένου να την διαφυλάξουν.

Η άνοδος του του streaming και του direct downloading

Έτσι τα δύο τελευταία χρόνια παρατηρείται η έκρηξη του streaming και του direct downloading, ως αντικαταστάτες της χρήσης του p2p. Όπως αναφέρουν τα στοιχεία της Arbor και της Sandvine, οι χρήστες έχουν περάσει από μια λογική αποθήκευσης του περιεχομένου και κατανάλωσης του σε δεύτερο χρόνο, που αντιστοιχεί στην χρήση του p2p, σε μια λογική άμεσης πρόσβασης που αντιστοιχεί στο streaming και το direct downloading.

Πλέον έχει δημιουργηθεί ένα ολόκληρο οικοσύστημα γύρω από αυτές τις νέες πρακτικές. Κοινότητες χρηστών διατηρούν ιστότοπους στους οποίους σταχυολογούνται σύνδεσμοι προς το περιεχόμενο το οποίο αποθηκεύεται σε ειδικευμένες υπηρεσίες όπως Megaupload και Rapidshare.

Η σταδιακή μείωση του κόστους του bandwidth και του storage επέτρεψε τον πολλαπλασιασμό τέτοιων υπηρεσιών καθώς και άλλων περιφερειακών. Για παράδειγμα υπάρχουν πλέον εργαλεία που επιτρέπουν στους χρήστες να αποθηκεύσουν το περιεχόμενο ταυτόχρονα σε πολλαπλές υπηρεσίες, άλλα που φιλτράρουν τους συνδέσμους κρύβοντας την προέλευση των χρηστών που κατεβάζουν ένα αρχείο κτλ.

Τέτοιες πρακτικές αναπτύσσονται περισσότερο εκεί που το νομικό πλαίσιο για την καταπολέμηση του p2p είναι αυστηρότερο.

Για παράδειγμα, η υιοθέτηση της νομοθεσίας three strikes στη Γαλλία ήταν η αφορμή για την μαζική αναδίπλωση των χρηστών από τους torrent trackers στους ιστότοπους direct download. Η εξέλιξη αυτή δεν είναι παρά φυσική συνέχεια της ιστορίας του p2p.

Από το Napster στο KaZaa και από το eMule στο BitTorrent, οι χρήστες του διαδικτύου δεν έπαψαν να προσαρμόζουν τα εργαλεία ανταλλαγής περιεχομένου που χρησιμοποιούν στις εκάστοτε ανάγκες τους αλλά και στις κατά καιρούς προόδους της καταστολής.

Ίσως πλέον ο ιστορικός ρόλος του p2p να έφτασε στο τέλος του. Η εφεύρεση του Shawn Fanning έδειξε ότι το διαδίκτυο μπορεί να αποτελέσει την μεγαλύτερη πολυμεσική βιβλιοθήκη της ανθρώπινης ιστορίας ακόμη και σε ένα κόσμο όπου οι πόροι (bandwidth, servers) ήταν σπάνιοι. Πλέον το peer-to-peer μπαίνει στην υπηρεσία της πολιτιστικής βιομηχανίας.

Έτσι η μεγαλύτερη ελπίδα των majors της μουσικής, που είναι και οι βασικοί της χρηματοδότες, είναι η υπηρεσία Spotify. Ιδρυτής της εταιρείας είναι ο Daniel Ek, πρώην ιδιοκτήτης του uTorrent, του πιο δημοφιλή BitTorrent client. Για να εξοικονομήσει πόρους στην διανομή μουσικής το Spotify χρησιμοποιεί πρωτόκολλο...peer-to-peer.

Παιδική Ηλικία και Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Συνέδριο στην Αθήνα 6-8 Νοεμβρίου

Από την επόμενη Παρασκευή 6 Νοεμβρίου και μέχρι την Κυριακή, θα λάβει χώρα στην Αθήνα ενδιαφέρον συνέδριο με θέμα " Παιδική Ηλικία και Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας".

Η διοργάνωση γίνεται από την Ελληνική Επιτροπή της Παγκόσμιας Οργάνωσης Προσχολικής Αγωγής (Ο.Μ.Ε.Ρ.) καθώς και από το Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Οι εργασίες θα γίνουν στο Νέο Πολιτιστικό Κέντρο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138). Η είσοδος δεν είναι ελέυθερη. Προαπαιτείται εγγραφή εδώ.

Από το πλούσιο πρόγραμμα που μπορείτε να κατεβάσετε εδώ, ενδεικτικά κάποιες ενδιαφέρουσες παρουσιάσεις :

Δέσποινα ΧΡΟΝΑΚΗ
Παιδιά, ΜΜΕ και διαδίκτυο: πόσο διαφέρουν οι αναπαραστάσεις των ΜΜΕ για το διαδίκτυο
από τις αντιλήψεις των παιδιών γι’ αυτό;

Μπέττυ ΤΣΑΚΑΡΕΣΤΟΥ
Ελληνικό MediaSmart - «Δες τη διαφήμιση έξυπνα».

Αλεξάνδρα ΝΟΥΣΙΑ
Βιντεοπαιχνίδια: απόψεις των παιδιών, τρόποι μάθησης και έμφυλες διαφορές.

Βασίλειος ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ
Παρακολούθηση τηλεοπτικών προγραμμάτων και λεξιλογική ανάπτυξη παιδιών προσχολικής
ηλικίας: αποτελέσματα ελέγχων σε παιδιά και οι απόψεις των γονέων τους.

Νικολέττα ΤΣΙΤΣΑΝΟΥΔΗ –ΜΑΛΛΙΔΗ
Δράσεις και προτάσεις για την καλλιέργεια του μιντιακού γραμματισμού από την παιδική
ηλικία.

Ειρήνη ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΥ
Συμπεράσματα της Μελέτης «Κριτήρια Αξιολόγησης για τον Γραμματισμό στα Μέσα
Επικοινωνίας (παιδεία για τα Μέσα)».

Λίζα ΤΣΑΛΙΚΗ
Παιδιά και Διαδίκτυο στην Ελλάδα: Μια πρώτη προσέγγιση σε βάθος.

Ιωσήφ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
«Έχουμε τρεις τηλεοράσεις, DVDκαι Video[…]».
Μέσα επικοινωνίας και διαμόρφωση της ταυτότητας Αλβανών μαθητών.

Ιωάννα ΒΩΒΟΥ
Η «βιομηχανία» μικρών τηλεθεατών της τηλεόρασης:
η περίπτωση του Babydance. Η

Πως η Ευρωπαϊκή Ένωση στα χέρια της δεξιάς (δεν) ρυθμίζει τα ΜΜΕ

Μέσα σε δύο μόνο μέρες το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που είναι πλέον υπό τον πλήρη έλεγχο των συντηρητικών, απέδειξε ότι η Ευρωπαϊκή πολιτική σε θέματα μαζικής επικοινωνίας διαλύει κάθε ελπίδα για υγιή λειτουργία της δημόσιας σφαίρας στην Ευρώπη.

Με αφορμή τον Μπερλουσκόνι...

Στις 21 Οκτωβρίου 2009 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με 338 ψήφους κατά και 335 υπέρ απέρριψε μια σημαντική κοινή πρόταση των Φιλελευθέρων, των Σοσιαλιστών, των Πράσινων και της Ενωμένης Αριστεράς. Η πρόταση ζητούσε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να μεριμνήσει για την δημιουργία μιας οδηγίας σε σχέση με την οικονομική συγκέντρωση στα ΜΜΕ και την πολυφωνία στην ΕΕ.

Παίρνοντας αφορμή από την κατάσταση στην Ιταλία όπου ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι ελέγχει, μέρος του τύπου, την δημόσια τηλεόραση αλλά και μεγάλο κομμάτι της ιδιωτικής, τα προαναφερθέντα κόμματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πρότειναν το κείμενο που μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο εδώ.

Τα κύρια αποσπάσματα είναι τα εξής: «

(Το κοινοβούλιο) θεωρεί ότι είναι αναγκαίο να αντιμετωπιστεί η ανωμαλία που δημιουργείται από τη σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ πολιτικής και οικονομικής εξουσίας και εξουσίας στο χώρο των μέσων ενημέρωσης καθώς και από τη συγκέντρωση του άμεσου ή έμμεσου ελέγχου στα δημόσια και ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης και υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι σε όλα τα κράτη μέλη οι δημόσιοι τηλεοπτικοί φορείς είναι ανεξάρτητοι και λειτουργούν χωρίς κυβερνητικές παρεμβάσεις• (…)
5. επαναβεβαιώνει, εν προκειμένω, ότι το νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ σχετικά με την πολυφωνία και τη συγκέντρωση στα μέσα ενημέρωσης εξακολουθεί να είναι ακατάλληλο και ότι, για το λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει επειγόντως να κάνει χρήση των αρμοδιοτήτων της (…) προκειμένου να οριστούν οι ελάχιστοι βασικοί όροι που όλα τα κράτη μέλη πρέπει να τηρούν προκειμένου να διασφαλίσουν, να εγγυηθούν και να προαγάγουν την ελευθερία της πληροφόρησης και ένα επαρκές επίπεδο πολυφωνίας στα μέσα ενημέρωσης ».

Μετά από διαβουλεύσεις και πιέσεις στους διαδρόμους του κοινοβουλίου, τις οποίες περιγράφει ο απεσταλμένος της Libération στο Στρασβούργο, Jean Quatremer, η δεξιά πλειοψηφία του PPE κατάφερε να απορρίψει την παραπάνω πρόταση.

Αυτό βέβαια δεν είναι κάτι καινούριο. Ιστορικά η συντηρητική λογική της ευρωπαϊκής εξουσίας (Συμβούλιο αρχηγών κρατών, Επιτροπή, πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο) συνεχίζει να θεωρεί ότι τα θέματα πολυφωνίας και υγιούς λειτουργίας των ΜΜΕ άπτονται των εσωτερικών θεμάτων της κάθε χώρας και κατά συνέπεια η ΕΕ δεν έχει λόγο στη ρύθμιση τους.

Αυτό επιτρέπει στην κάθε εθνική κυβέρνηση να συνεχίζει την συνδιαλλαγή με τους ιδιοκτήτες ΜΜΕ και τους οικονομικούς μεγαλοπαράγοντες με την ησυχία της. Εκτός από την Ιταλία, παρόμοια προβλήματα που απορρέουν από την οικονομική συγκέντρωση στα ΜΜΕ υπάρχουν και στην Γαλλία, την Γερμανία, την Ελλάδα και σε όλες τις χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης.

Η θέση αυτή της ΕΕ επαληθεύτηκε και το 2005 με το νόμο του βασικού μετόχου της κυβέρνησης Καραμανλή. Όπως σημείωνα αλλού για αυτό το θέμα:

« Σύμφωνα με τις υπηρεσίες του Επίτροπου McCreevy, ο ν. 3310/2005 αντίκειται σε βασικές αρχές της κοινής αγοράς, αυτές της ελεύθερης επιχειρηματικής δραστηριότητας και της ελεύθερης διακίνησης του κεφαλαίου, και για αυτό πρέπει να τροποποιηθεί. Με άλλα λόγια, η διασφάλιση της πολυφωνίας των ΜΜΕ που επικαλείται η ελληνική κυβέρνηση, η οποία και αποτελεί δημόσιο αγαθό, θεωρείται από τον Επίτροπο ως υποδεέστερος στόχος από την απρόσκοπτη οικονομική δραστηριότητα, μολονότι η τελευταία αφορά κατά κύριο λόγο συμφέροντα ιδιωτών.
(...) Η ερμηνεία αυτή έχει σημαντικές συνέπειες αναφορικά με τον χειρισμό του θέματος. Αυτό γιατί τα θέματα ανταγωνισμού αποτελούν κατεξοχήν τομέα ευθύνης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ως εκ τούτου το πρωτογενές και δευτερογενές ευρωπαϊκό δίκαιο υπερτερεί του εθνικού το οποίο και πρέπει να εναρμονιστεί με το πρώτο. Από την άλλη, σε ότι αφορά το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των ΜΜΕ, η ευθύνη σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες εμπίπτει στις κυβερνήσεις των χωρών μελών των οποίων η νομοθεσία υπακούει στις εθνικές ιδιαιτερότητες ».

Με αφορμή τον νόμο Σαρκοζύ για το διαδίκτυο...

Την προηγούμενη μέρα, στις 20 Οκτωβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπέκυψε στις πιέσεις του Συμβουλίου, κυρίως κάποιων μελών με επικεφαλής την Γαλλία, και απέσυρε την τροπολογία 138 του Τηλεπικοινωνιακού Πακέτου που το ίδιο είχε ψηφίσει με συντριπτική πλειοψηφία λίγους μήνες πριν.

Η τροπολογία 138, που ψηφίστηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2008, αναφέρει τα εξής :

« Δεν μπορεί να επιβάλλεται περιορισμός στα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες των τελικών χρηστών χωρίς προηγουμένως να υπάρχει απόφαση των δικαστικών αρχών, ιδίως σύμφωνα με το άρθρο 11 της διακήρυξης των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης, εκτός και εάν απειλείται η δημόσια ασφάλεια, οπότε η απόφαση μπορεί να έπεται »

Η υιοθέτηση της τροπολογίας 138 στο Τηλεπικοινωνιακό Πακέτο, δηλαδή στο πακέτο των κοινοτικών οδηγιών που αφορά τον τομέα των τηλεπικοινωνιών και του διαδικτύου, θα καθιστούσε ουσιαστικά ανενεργές τις εθνικές νομοθεσίες που βασίζονται στην αρχή του three strikes. Μια τέτοια είναι ο νόμος Hadopi 2 που ψηφίστηκε πρόσφατα στη Γαλλία.

Το συμβιβαστικό κείμενο που βγήκε από την τριμερή διαπραγμάτευση μεταξύ Συμβουλίου, Επιτροπής και Κοινοβουλίου, που μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο εδώ, αφήνει ανοικτή πόρτα για μέτρα παρακολούθησης και καταστολής της χρήσης του διαδικτύου και πιο συγκεκριμένα της ανταλλαγής περιεχομένου σε βάση ισοτιμίας (peer-to-peer).

Όπως φαίνεται, σε δύο μέρες το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχασε δύο πολύ σημαντικές ευκαιρίες να επιβεβαιώσει τον ρόλο του ως μοναδικού απευθείας εκλεγμένου αντιπρόσωπου του συνόλου των λαών της Ευρώπης. Ως συνήθως η Ευρωπαϊκή Ένωση εναρμονίζει προς τα κάτω το Ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.

Όπως έκανε και στα θέματα οικονομίας και κοινωνικής πολιτικής, η ευρωπαϊκή εξουσία αφήνει ελεύθερες τις χειρότερες πρακτικές σε θέματα μαζικής επικοινωνίας ενθαρρύνοντας έτσι την αντιγραφή τους και από άλλα κράτη μέλη. Αναβάλλοντας έτσι για μια ακόμη φορά την ανάδυση μιας υγιούς Ευρωπαϊκής δημόσιας σφαίρας

Η έξοδος από την κρίση...για τους λίγους

Σύμφωνα με πληροφορίες του αμερικάνικου τύπου, που αναδημοσιεύονται από το Έθνος, οι χρηματοπιστωτικές φίρμες της Wall Street παρουσίασαν σημαντικά κέρδη για το 2009.

Η JPMorgan Chase, δεύτερη μεγαλύτερη αμερικάνικη τράπεζα, ανακοίνωσε κέρδη 3,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων μόνο για το τρίτο τρίμηνο της χρονιάς. Το σημαντικότερο κομμάτι αυτών των κερδών προέρχεται από συναλλαγές στο αμερικανικό χρηματιστήριο.

Οι εργαζόμενοι των 23 μεγαλύτερων εταιρειών της Wall Street ετοιμάζονται να πάρουν μπόνους ρεκόρ για το 2009 της τάξης των 140 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η Goldman Sachs αναμένεται να διανείμει πάνω από 20 δισεκατομμύρια σε μπόνους, κάτι που αντιστοιχεί σε 700.000 κατά εργαζόμενο. Βέβαια οι traders θα έχουν την μερίδα του λέοντος.

Ταυτόχρονα οι πλειστηριασμοί σπιτιών λόγω χρεών στις ΗΠΑ είχαν αύξηση ρεκόρ της τάξης του 23% σε σχέση με το 2008 φτάνοντας τους 940.000 σε όλη τη χώρα. Πολλά από αυτά τα δάνεια που δεν αποπληρώνονται δεν είναι subprimes αλλά υποτιθέμενα σίγουρα δάνεια σε έγκυρους δανειολήπτες που πλέον λόγω της κρίσης δεν μπορούν να αποπληρώσουν.

Από το 2007 μέχρι σήμερα οι άνεργοι στις ΗΠΑ διπλασιάστηκαν από 7,6 σε πάνω από 15 εκατομμύρια. Το ποσοστό ανεργίας συνέχισε να αυξάνεται το 2009 φτάνοντας στο 9,8% του ενεργού πληθυσμού.

Όπως εξηγεί ο William Black, σε συνέντευξη του στο Democracy Now, η Wall Street συνεχίζει τις μπίζνες με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όπως και πριν, σαν να μην έχει συμβεί τίποτα. Την ίδια στιγμή οι επιτελείς του προέδρου Ομπάμα είναι ενοχλημένοι από την ξεδιάντροπη αυτή πρακτική.

Το πρόβλημα τους είναι ότι τα δυσθεώρητα μπόνους δημιουργούν λαϊκή κατακραυγή στις ΗΠΑ και τους υποχρεώνουν να επέμβουν παίρνοντας περιοριστικά μέτρα. Αυτό βέβαια δεν το θέλουν καθόλου αφού οι ίδιοι είναι στενά δεμένοι με την Wall Street που υπήρξε κύριος χρηματοδότης του Ομπάμα στον προεκλογικό αγώνα.

Για παράδειγμα ο Lawrence Summers, πρόεδρος της επιτροπής οικονομικών του Λευκού Οίκου, πληρώθηκε πάνω από 5 εκατομμύρια δολάρια το 2008 από φίρμες της Wall Street. Οι κυριότεροι συνεργάτες του Timothy Geithner, υπουργού οικονομικών των ΗΠΑ, κέρδισαν εκατομμύρια δολάρια τα τελευταία χρόνια δουλεύοντας για την Goldman Sachs Group και την Citigroup.

Οι ίδιοι καλούνται να ρυθμίσουν και το πλαίσιο ελέγχου της δραστηριότητας των πρώην αφεντικών τους και να διευκολύνουν την έξοδο από την κρίση. Για τους λίγους...

Για μια ανοιχτή δημόσια τηλεόραση

Το παρακάτω κείμενο είναι μια πρωτοβουλία των εργαζομένων της ΕΤ3.

Για μια ανοιχτή δημόσια τηλεόραση
ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ

Με την πρωτοβουλία μας αυτή ως πολίτες και εργαζόμενοι της ΕΤ3 θέλουμε να ανταποκριθούμε στην πρόσκληση του νέου πρωθυπουργού για συμμετοχή στη μεγάλη αλλαγή και ανασυγκρότηση που χρειάζεται ο τόπος μας χαιρετίζοντας καταρχήν τη θεσμική αποδέσμευση της ΕΡΤ από το γραφείο του κυβερνητικού εκπροσώπου και την ένταξη της στο υπουργείο πολιτισμού.

Το 1976 με εντολή του τότε πρωθυπουργού γεννήθηκε το Κλιμάκιο Τηλεοράσεως Βορείου Ελλάδος τις μέρες της Δ.Ε.Θ. για να καλύπτει τις κυβερνητικές επισκέψεις και περιοδείες στην περιοχή. Το 1988 ανασυγκροτήθηκε αποτελώντας το τρίτο κανάλι της ΕΡΤ. Το 1994 η ΕΡΤ3 με έναν τηλεοπτικό και 3 ραδιοφωνικούς σταθμούς απέκτησε διοικητική, προγραμματική και οικονομική αυτοτέλεια.

Και όμως 33 χρόνια μετά η βαριά σκιά του κομματικού κράτους εξακολουθεί να στοιχειώνει την ΕΤ3.

Ο έλεγχος του ενημερωτικού κυρίως προγράμματος της είναι ασφυκτικός και κατά το μάλλον ή ήττον τις επιτελικές της θέσεις καταλαμβάνουν άτομα εξαργυρώνοντας κομματικά ένσημα του κυβερνώντος κόμματος και οι “ημέτεροι” αυτών.

Η δημόσια τηλεόραση όμως οφείλει πρώτ' απ' όλα να υπηρετεί μια ανοιχτή δημοκρατική κουλτούρα που καλλιεργεί τον διάλογο, υπερασπίζεται την πολυφωνία, αμφισβητεί κατεστημένα στερεότυπα, προάγει την πολυδιάστατη και σε βάθος ενημέρωση, την κριτική σκέψη, την καλλιτεχνική δημιουργία – παιδεία και ελέγχει την εξουσία σε όλα τα πεδία άσκησης της.

Η ΕΡΤ τα τελευταία χρόνια εκτός από την προώθηση της κυβερνητικής προπαγάνδας με νέες μορφές φάνηκε να προσχωρεί στην εμπορική κουλτούρα του ανταγωνισμού που τρελαίνεται, άγεται και φέρεται από τα μηχανάκια της AGB, προάγει τον πολιτισμό του εντυπωσιασμού, του κουτσομπολιστικού θορύβου και της λάμψης αστέρων μαζικής κατανάλωσης χαϊδεύοντας αυτιά και μάτια.

Αναρωτιόμαστε αν η ΕΡΤ μπορεί να υπηρετεί το δημόσιο αγαθό μιας ανοιχτής δημοκρατικής κουλτούρας ενώ συγχρόνως ανταγωνίζεται με την εμπορική τηλεόραση είτε για ένα κομμάτι της διαφημιστικής πίτας είτε για την αναμετάδοση μεγάλων εμπορικών θεαμάτων πλειοδοτώντας με αστρονομικά ποσά.

Ειδικότερα όμως για την ΕΤ3 θεωρούμε πως ήρθε ο καιρός να αποκτήσει την ανεξαρτησία της από ένα πλέγμα τοπικών εξουσιών της πόλης μας που εδώ και χρόνια την κρατάνε όμηρο μιας μονόχνοτης, φοβικής, οπισθοδρομικής και λαϊκιστικής ιδεολογίας.

Η επαρχιώτικη μιζέρια στην ΕΤ3 [που λειτουργεί ανέκαθεν ως φτωχός συγγενής της κεντρικής ΕΡΤ] έχει οδηγήσει σ’ ένα καθεστώς παροχής διευκολύνσεων προβολής μέσα από το πρόγραμμα της σε φορείς και παράγοντες με αντιπαροχή κρυφές χορηγίες που καλύπτουν μέρος των εξόδων παραγωγής. Αυτές οι αθέμιτες και αφανείς συναλλαγές καταλύοντας την αυτονομία της πληγώνουν την αξιοπρέπεια της δημόσιας τηλεόρασης και των εργαζομένων της.

Η οικονομική ανεξαρτησία και διαφάνεια είναι βασική προϋπόθεση της αξιοπιστίας και της σοβαρότητας της ΕΡΤ, που απαιτούν οι έλληνες πολίτες που τη χρηματοδοτούν με τα τέλη και τους φόρους που πληρώνουν.

Στην κατεύθυνση αυτή η διαφάνεια των οικονομικών της καθώς και ο ορισμός ανώτατου πλαφόν αμοιβών των στελεχών και συνεργατών της ΕΡΤ Α.Ε. αποτελούν σημαντική προϋπόθεση.

Η διακριτή ταυτότητα και κουλτούρα μιας τηλεόρασης που υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον και όχι εμπορικούς σκοπούς θεωρούμε επίσης πως δεν της επιτρέπει να πλειοδοτεί με υπέρογκα ποσά για την αγορά αστέρων, συμβούλων και επιτελικών στελεχών. Ειδικότερα μάλιστα σε συνθήκες οικονομικής κρίσης αποτελεί κοινωνική πρόκληση η ανώτερη μηνιαία αμοιβή να υπερβαίνει τις 10.000€.

Ο νέος επικεφαλής της ΕΡΤ3 οφείλει να δεσμευτεί δημοσίως σ' ένα τριετές πλάνο αντικειμενικών σκοπών για την ανασυγκρότηση, λειτουργία και παραγωγή της ΕΤ3.

Θα θέλαμε να προχωρήσει στην αναδιοργάνωση λειτουργίας του καναλιού αξιοποιώντας την διεθνή εμπειρία και ανατρέποντας το ισχύον συγκεντρωτικό μοντέλο του απόλυτου άρχοντα στην κορυφή της πυραμίδας που καταλήγει σε κλειστά φέουδα τοποτηρητών / υποτελών και ενδιάμεσες ανευθυνο-υπεύθυνες επιτροπές.

Θα θέλαμε να θεσπιστούν θέσεις επιμέρους ευθύνης που οι επικεφαλής τους επιλεγμένοι αξιοκρατικά θα είναι δεσμευμένοι σε αντίστοιχους αντικειμενικούς σκοπούς και θα αποτελούν τη συλλογική ηγεσία μαζί με τον Γενικό Διευθυντή της ΕΤ3 που θα δημιουργεί τις συνθήκες εκείνες στις οποίες θα ανθίσουν οι δεξιότητες, οι δημιουργικές ικανότητες, οι πρωτοβουλίες, η αίσθηση ευθύνης, η αλληλεγγύη, η άμιλλα και η διαρκής επιμόρφωση όλων ανεξαιρέτως των εργαζομένων.

Είναι καιρός να απαλλαγούμε από αυταρχικές δομές και νοοτροπίες που καλλιεργούν την ανεύθυνη συμπεριφορά υποτελών-διεκπεραιωτών και τη βάρβαρη ισοπέδωση που προσβάλλει την αξιοπρέπεια των εργαζομένων.

Είναι καιρός να στρέψουμε την πλάτη στο παρελθόν διαμορφώνοντας μια νέα φυσιογνωμία της ΕΤ3 σε διάλογο με την κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς στα πλαίσια ενός επανασχεδιασμού-ελπίζουμε του ρόλου της ΕΡΤ που οφείλει να υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον διαμορφώνοντας μια σύγχρονη δημοκρατική κουλτούρα με τόλμη και φαντασία.
Γνωρίζουμε ότι ο δρόμος των ανατροπών των χρόνιων κατεστημένων δομών, λειτουργιών και νοοτροπιών θα είναι μακρύς και δύσκολος είμαστε όμως διατεθειμένες-οι να στηρίξουμε όλες τις προσπάθειες στην κατεύθυνση αυτή.

Φανή Τουπαλγίκη, Σόνια Μπρέλου, Αντώνης Τσιμπουσλής, ‘Αντα Λαδά, Γιάννης Παρίσης, Γιάννης Ουρουντζόγλου, Σερίφ Μεχμέτ, Κώστας Κουμαρίδης, Κάλλη Ζάραλη

Google Books, η βιβλιοθήκη της Βαβέλ

“Η Βιβλιοθήκη δεν είναι ατέρμονη, αλλά κυκλική. Αν λοιπόν βρισκόταν κάποιος αιώνιος ταξιδευτής που θα μπορούσε να τη γυρίσει ολόκληρη, μετά από αιώνες οδοιπορίας μέσα σ' αυτήν θα ανακάλυπτε πως τα ίδια βιβλία επαναλαμβάνονται συνέχεια με την ίδια αταξία (που αφού επαναλαμβάνεται ακατάπαυστα θα μπορούσε να συνθέσει αυτή η ίδια μια τάξη πραγμάτων). Αυτή η χαριτωμένη ελπίδα μου είναι το μόνο πράγμα που φωτίζει τη μοναξιά μου".
Χόρχε Λουίς Μπόρχες, Η Βιβλιοθήκη της Βαβέλ, 1941

Ο Μπόρχες στην ιστορία με τον τίτλο “Η βιβλιοθήκη της Βαβέλ” περιγράφει την ουτοπία μιας φανταστικής βιβλιοθήκης που περιέχει όλα τα βιβλία, αυτά που υπάρχουν και αυτά που πρόκειται να γραφτούν.

Ο ήρωας της ιστορίας περιπλανάται στη αχανή βιβλιοθήκη ψάχνοντας φράσεις με νόημα μέσα στους άπειρους τόμους που περιέχουν όλους τους πιθανούς συνδυασμούς λέξεων χωρίς να τα καταφέρνει.

Παραδόξως, αυτοί που έρχονται τώρα να σώσουν τον ήρωα του Μπόρχες δεν έχουν μάλλον ποτέ διαβάσει την ιστορία του. Είναι ο Larry Page και ο Sergey Brin, συνιδρυτές της Google. Ο σκοπός του πρότζεκτ Google Books είναι να ψηφιοποιήσει όλα τα βιβλία που έχει παράγει η ανθρωπότητα στην ιστορία της. Προς το παρόν η υπηρεσία διαθέτει πάνω από δέκα εκατομμύρια βιβλία και συνεχίζει με αμείωτη ένταση την να μεγαλώνει τη συλλογή της. Πλέον μπορεί κανείς να βρει την Ιλιάδα του Ομήρου στα αρχαία ελληνικά σε έκδοση του 1833 και να την κατεβάσει σε μορφή pdf.

Η Google έχει συνάψει συμφωνίες με χιλιάδες βιβλιοθήκες στον πλανήτη, όπως η βιβλιοθήκη του αμερικάνικου Κογκρέσου, για την ψηφιοποίηση των συλλογών τους. Με το τεχνολογικό προβάδισμα και τα τεράστια οικονομικά μέσα που διαθέτει, η Google προσφέρει εξαιρετικά χαμηλό κόστος ψηφιοποίησης, τεχνική υποστήριξη υψηλής ποιότητας και βέβαια ένα τεράστιο κοινό που χρησιμοποιεί της υπηρεσίες της.

Πρόσφατα ο Sergey Brin έγραψε ένα άρθρο στην New York Times με τίτλο “A Library to Last Forever”. Στο κείμενο ο, δισεκατομμυριούχος πλέον, συνιδρυτής της Google επιχειρηματολογεί υπέρ του εγχειρήματος Google Books και απαντάει στην κριτική που του ασκείται.

Τα βασικά του επιχειρήματα είναι ότι η ψηφιοποίηση των βιβλίων μπορεί να τα σώσει από την καταστροφή (σε αυτό επικαλείται μέχρι και την καταστροφή της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας). Και επίσης ότι μια υπηρεσία όπως το Google Books προσφέρει πρόσβαση σε βιβλία που το ευρύ κοινό δεν θα διάβαζε ποτέ λόγω φυσικών περιορισμών όπως η απόσταση, ο μικρός αριθμός αντιτύπων, ο χρόνος που απαιτεί μια αναζήτηση σπάνιων τόμων κτλ.

Η τακτική του Brin είναι βέβαια να υιοθετεί επιχειρήματα που δεν αφορούν ειδικά το Google Books αλλά γενικά το θέμα της ψηφιοποίησης στα οποία δεν μπορεί κανείς παρά να συμφωνήσει. Άλλα όμως είναι τα προβληματικά σημεία του Google Books.

Η κριτική δεν αφορά γενικά την ψηφιοποίηση αλλά τους όρους της συμφωνίας της Google με τους Αμερικάνους εκδότες, γνωστής και ως Google Books Settlement. Η συμφωνία αυτή είναι το αποτέλεσμα της δικαστικής διαμάχης μεταξύ της Google και των οργανώσεων Association of American Publishers (AAP) και Authors Guild. Προβλέπει τον διαμοιρασμό των κερδών της πώλησης βιβλίων μέσω του Google Books στις ΗΠΑ, 37% για την Google και 63% για τους έχοντες τα πνευματικά δικαιώματα.

Η συμφωνία προβλέπει μάλιστα και μια διαδικασία για την δημιουργία μιας λίστας κατόχων πνευματικών δικαιωμάτων, το Books Rights Registry. Οι κάτοχοι δικαιωμάτων σε βιβλία καλούνται να εκδηλώσουν ενδιαφέρον στην εξής ιστοσελίδα. Εκεί δηλώνουν εάν θέλουν τα βιβλία τους να μπουν στο Google Books και με ποιους όρους. Οι κάτοχοι δικαιωμάτων που θα συμφωνήσουν θα πάρουν και τα αντίστοιχα χρήματα από τη Google.

Τα βιβλία, για τα οποία δεν θα υπάρξει καμία εκδήλωση ενδιαφέροντος, θα θεωρηθούν “ορφανά έργα”. Τα ορφανά έργα είναι τα βιβλία που έχουν εξαντληθεί από το εμπόριο, υπάρχουν μόνο σε συλλογές και βιβλιοθήκες, καλύπτονται από το copyright αλλά κανείς δεν γνωρίζει ποιος είναι ο πραγματικός ιδιοκτήτης του. Σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας η Google θα διαθέτει πλέον το δικαίωμα να τα ψηφιοποιήσει και να τα διαθέσει χωρίς περιορισμούς.

Οι αντιδράσεις στη συμφωνία ήταν πολλές είτε από ανταγωνιστές της Google, είτε από εκδότες που δεν εκπροσωπούνται από την AAP και την Authors Guild, όπως οι Ευρωπαίοι, είτε από οργανώσεις και απλούς πολίτες. Έτσι το αμερικάνικο υπουργείο Δικαιοσύνης πάγωσε τη διαδικασίας επικύρωσης της συμφωνίας που πλέον βρίσκεται στο αέρα.

Οι κριτικές είναι διαφορετικές σε σχέση με το από που προέρχονται. Οι ανταγωνιστές της Google (Microsoft, Yahoo, Amazon κτλ.), μέσω της Open Book Alliance, διαμαρτύρονται ενάντια στην εγκαθίδρυση ενός μονοπωλίου στην ψηφιοποίηση και διανομή των βιβλίων. Το βασικό κίνητρο τους είναι το οικονομικό τους συμφέρον.

Οι οργανώσεις των Ευρωπαίων βιβλιοθηκάριων από την πλευρά τους θέτουν το θέμα από την άποψη του δημοσίου συμφέροντος. Παρότι αναγνωρίζουν το ενδιαφέρον του εγχειρήματος, υποστηρίζουν ότι η εναπόθεση της παγκόσμιας γνώσης στα χέρια μιας ιδιωτικής εταιρείας αμερικανικών συμφερόντων, χωρίς τον απαραίτητο έλεγχο, υποθάλπει κινδύνους για την ελευθερία της έκφρασης, της έρευνας και της πολιτισμικής ποικιλότητας.

Άλλοι, όπως James Grimmelman, καθηγητής της New York Law School, υποστηρίζουν ότι η συμφωνία για το Google Books περιέχει κινδύνους για την ιδιωτικότητα αφού επιτρέπει στη Google να συγκεντρώσει πληροφορίες σχετικά με το τι διαβάζει ο καθένας από εμάς. Μια τέτοια εξέλιξη, σε συνδυασμό με άλλες, κάνει δυνητικά δυνατή την ανάδυση μιας οργουελιανής κοινωνίας.

Σε τελική ανάλυση το κεντρικό θέμα που αναδεικνύει η ιστορία του Google Books, είναι η θέση και ο ρόλος στην κοινωνία ενός αγαθού όπως είναι η γνώση. Το αγαθό αυτό ανήκει σε όλους, τόσο στους αναγνώστες όσο και στους συγγραφείς και εκδότες. Με άλλα λόγια η βιβλιοθήκη της Βαβέλ δεν είναι ιδιωτική ιδιοκτησία αλλά δημόσιο αγαθό.

Δεν είναι θεμιτό η πνευματική ιδιοκτησία να περιορίζει την πρόσβαση των πολιτών στον πολιτισμό. Από την άλλη όμως, με πρόφαση τον εκδημοκρατισμό της γνώσης και την αδυναμία του κοινωνικού συνόλου να την πραγματοποιήσει με δικά του μέσα, λόγου χάρη μέσω των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, δεν πρέπει η αποστολή αυτή να διατεθεί ως λευκή επιταγή σε ένα μονοπώλιο ιδιωτικών συμφερόντων.

Το ποστ αυτό εμπνέυστηκε από αντίστοιχο άρθρο του Olivier Ertzscheid
Άλλες πηγές :
- Ρεζουμέ του Google Books Settlement (pdf)
- Σχετική βιβλιογραφία
-Σχετικό άρθρο της The New York Review of Books που αναδημοσιεύτηκε από τη Monde Diplomatique και μεταφράστηκε από την Βάλια Καϊμάκη στα ελληνικά.

Αυτοκτονίες στη France Telecom: η καταρράκωση μιας κοινοφελούς υπηρεσίας

Ο Jean-Paul Rouanet ήταν ένας πενηντάχρονος υπάλληλος της France Telecom/Orange. Παντρεμένος, με δύο παιδιά 8 και 12 ετών. Την Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου στις οκτώμισι το πρωί πάρκαρε το υπηρεσιακό αυτοκίνητο του σε μια γέφυρα κοντά στην πόλη Annecy και πήδηξε στο κενό. Ήταν η εικοστή τέταρτη αυτοκτονία υπαλλήλου της γαλλικής εταιρείας μέσα στον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Στο γράμμα που άφησε ο πενηντάχρονος εξηγούσε ότι δεν άντεχε πλέον την καθημερινή πίεση στην εργασία του. Από τεχνικός, που ήταν και η ειδικότητα του, είχε μετατεθεί σε ένα τηλεφωνικό κέντρο στο οποίο περνούσε τη μέρα του προσπαθώντας να πείσει τους πελάτες της Orange ν'αλλάξουν συμβόλαιο στο κινητό τους.

Αδυνατούσε όμως να φτάσει τους εμπορικούς στόχους που έθεταν οι μάνατζερς, κάτι που τον εξέθετε στην ιεραρχία και τους συναδέλφους του. Η καθημερινή αυτή ταπείνωση τον οδήγησε στο απονενοημένο διάβημα, όπως και πολλούς άλλους πριν από αυτόν.

Οι αυτοκτονίες είναι ένα μόνο από τα συμπτώματα των δεινών που υποφέρουν πολλοί από τους υπαλλήλους της γαλλικής εταιρείας τηλεπικοινωνιών : αρρώστιες, ψυχολογικά προβλήματα, αλκοολισμός είναι ο απολογισμός μια δεκαετία μετά την ιδιωτικοποίηση της France Telecom.

Μια ολόκληρη γενιά υπαλλήλων που γαλουχήθηκε με το ιδεατό της δημόσιας υπηρεσίας και του κοινού συμφέροντος βρέθηκε ξαφνικά στα βαθιά νερά του σκληρού ανταγωνισμού. Μέσα σε λιγότερο από μια δεκαετία η France Telecom διέγραψε 30 000 θέσεις εργασίας.

Οι μέθοδοι για να οδηγηθούν προς την έξοδο οι υπάλληλοι πολλές και ιδιαίτερα αποτελεσματικές: δυσμενείς μεταθέσεις, επιβολή στόχων πρακτικά αδύνατων να πραγματοποιηθούν, αντικρουόμενες εντολές και συνεχείς αναδιαρθρώσεις των υπηρεσιών. Εφαρμόζονται δε από ένα αυταρχικό μάνατζμεντ μα σαφή εντολή να διώξει όσο μπορεί περισσότερους και να συνθλίψει κάθε αντίδραση των συνδικάτων.

Την ίδια στιγμή η εταιρεία προσφέρει στους μετόχους της, μεταξύ των οποίων ο κυριότερος είναι το ίδιο το γαλλικό κράτος, τα υψηλότερα μερίσματα της αγοράς, περίπου στο 6% της αξίας κάθε μετοχής. Τα κέρδη της France Telecom για το 2008, χρονιά κρίσης, ήταν πάνω από 4,5 δισεκατομμύρια ευρώ.

Η ίδια κατάσταση επικρατεί και στις υπόλοιπες πρώην δημόσιες υπηρεσίες όπως η EDF και η Caisses d'epargne που ιδιωτικοποιήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 90, αλλά και σε εταιρείες της βαριάς βιομηχανίας όπως η Renault και η PSA στις οποίες το γαλλικό κράτος ήταν ανέκαθεν μέτοχος.

Σταδιακά, ιδίως επί κυβέρνησης Σαρκοζύ, η ίδια οικονομική λογική επεκτείνεται και στο ίδιο το δημόσιο. Η δικαιοσύνη, η παιδεία, η τοπική αυτοδιοίκηση όλο και περισσότερο καλούνται να λειτουργήσουν με κριτήρια αγοράς.

Στο όνομα της αποτελεσματικότητας και της μείωσης του κόστους λειτουργίας τους, οι δημόσιες υπηρεσίες γίνονται αντικείμενο συνεχών αναδιαρθρώσεων, συμπτύξεων και “εξορθολογισμών”.

Στη λογική του project management και της αποδοτικότητας, η έννοια της κοινοφελούς υπηρεσίας χάνεται όπως και το νόημα της αποστολής τους για χιλιάδες δημόσιους υπαλλήλους. Εδώ και καιρό οι τελευταίοι έχουν απολέσει την αγοραστική τους δύναμη, τώρα πλέον χάνουν και τη θέση τους στην κοινωνία.

Τα αποτελέσματα είναι τα ίδια όπως και στην περίπτωση της France Telecom. Σύμφωνα με μια εσωτερική έρευνα που αποκάλυψε η εφημερίδα L'Humanité, οι υπάλληλοι του υπουργείου δημοσίων έργων που αυτοκτονούν κάθε χρόνο φτάνουν τους 25. Οι απόπειρες αυτοκτονίας είναι μεταξύ 150 και 200 τον χρόνο.

Σε πολλές περιπτώσεις οι αυτόχειρες επικαλούνται στις επιστολές τους την πίεση της δουλειάς και την σωματική και ψυχολογική αποσταθεροποίηση που αυτή τους προκάλεσε. Το κύμα αυτοκτονιών και η κατάθλιψη αγγίζει όλο και συχνότερα ανώτερους υπαλλήλους που υποχρεώνονται να επιβάλουν τη συγκεκριμένη πολιτική.

Το ερώτημα του τι πρέπει να γίνει με τις κοινωφελείς υπηρεσίες γίνεται όλο και πιεστικότερο στην Γαλλία. Το αυτί του Σαρκοζύ όμως δεν φαίνεται να ιδρώνει. Επόμενο θύμα των ιδιωτικοποιήσεων φαίνεται να είναι το ταχυδρομείο, η ιστορική La Poste.

Από εχτές σε όλη τη χώρα διοργανώνεται λαϊκό δημοψήφισμα από συνδικάτα και οργανώσεις πολιτών ενάντια σε αυτή την ιδιωτικοποίηση. Στις σχετικές σφυγμομετρήσεις πάνω από 70% των Γάλλων φαίνεται να αντιτίθεται σε μια τέτοια προοπτική.

Στην προεκλογική συζήτηση στην Ελλάδα, τα επιχειρήματα συγκεντρώνονται στο θέμα της διαφθοράς στο δημόσιο, ένα πράγματι σημαντικό θέμα. Όμως το ποιο ουσιαστικό ερώτημα της αποστολής και του στόχου των δημόσιων υπηρεσιών υποβαθμίζεται από τους διεκδικητές της εξουσίας.

Κι όμως το πως πρέπει να συνδυαστεί η αποτελεσματικότητα με την κοινοφέλεια είναι και το βασικό πρόβλημα. Οι συνταγές του φιλελεύθερου μάνατζμεντ που φαίνεται να υιοθετεί και το ΠΑΣΟΚ , το οποίο και τις εισήγαγε στα τέλη της δεκαετίας του 90, δεν αποτελούν απάντηση αλλά μέσο καταρράκωσης των δημόσιων υπηρεσιών.